- Άρθρο αναδημοσιευμένο από την ΚΟΜΕΠ , τεύχος 6/2015
- του Γρηγόρη Δελημάρη
Το φετινό καλοκαίρι συμπληρώθηκαν 50 χρόνια από τα γεγονότα του καλοκαιριού του 1965, που καθιερώθηκαν ως «Ιουλιανά». Πιο συγκεκριμένα, ο όρος αυτός αναφέρεται στα γεγονότα που ακολούθησαν μετά από την υποβολή της προφορικής παραίτησης του πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου στο βασιλιά της Ελλάδας, Κωνσταντίνο, τη 15η Ιούλη 1965 και διήρκεσαν περίπου 70 μέρες. Σχηματικά, η λήξη τους τοποθετείται στις 25 Σεπτέμβρη του ίδιου έτους, μετά από την υπερψήφιση της κυβέρνησης του Στέφανου Στεφανόπουλου στη Βουλή. Τον Ιούλη και τον Αύγουστο του 1965 είχαν προηγηθεί οι προσπάθειες συγκρότησης κυβερνήσεων με «εντολή» των Ανακτόρων, με πρωθυπουργούς τον Γεώργιο Αθανασιάδη-Νόβα αρχικά και τον Ηλία Τσιριμώκο στη συνέχεια. Τα συγκεκριμένα πολιτικά δρώμενα κρίνονται για το αστικό πολιτικό σύστημα ως τα σημαντικότερα της περιόδου 1950-1967.
Τα «Ιουλιανά» ξεδιπλώθηκαν στο έδαφος της όξυνσης των αντιθέσεων καθ’ όλη τη διάρκεια των δεκαετιών του ’50 και του ’60 και των συνεχόμενων ανακατατάξεων στο εσωτερικό της εγχώριας αστικής τάξης, στις οποίες παρενέβαιναν ενεργά και οι ΗΠΑ. Η ενδοαστική διαπάλη εκφράστηκε τη συγκεκριμένη περίοδο στο ζήτημα ελέγχου του στρατού και στο Κυπριακό.
Αυτές οι ανακατατάξεις τροφοδότησαν μαζικές λαϊκές αντιδράσεις, που πήραν πρωτοφανείς –για τα μετεμφυλιακά χρόνια της Ελλάδας– διαστάσεις και ονομάστηκαν «Κίνημα των 70 ημερών». Σε αυτό το κίνημα πήραν μέρος τρεις γενιές: Η γενιά της Κατοχής και της ΕΑΜικής Αντίστασης, η εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα των μεταπολεμικών χρόνων, η φοιτητική και σπουδάζουσα νεολαία μαζί με τους μαθητές. Αυτές οι κινητοποιήσεις δεν ήταν «κεραυνός εν αιθρία», αλλά εξέφρασαν τη λαϊκή δυσαρέσκεια δεκαετιών. Ως επακόλουθο αυτής της καταπίεσης και του αυταρχισμού ήρθε και η δολοφονία του φοιτητή Σωτήρη Πέτρουλα, στις 21 Ιούλη 1965.

















